MoreLifeHack ฉบับที่ 01

เมื่อแผนพังกลางทาง อามอร์ ฟาตี กับการรักในสิ่งที่เกิดขึ้น

เมื่อแผนพังกลางทาง อามอร์ ฟาตี กับการรักในสิ่งที่เกิดขึ้น
ที่มา: Wikimedia Commons

ตัวอย่างสมมติ: บ่ายแก่ของทริปขับรถเที่ยวอีสาน แผนคือไปถึงที่พักก่อนมืด แล้วออกไปเดินตลาดเย็น แต่บนถนนชนบทสายเงียบในกาฬสินธุ์ เสียงดังจากล้อหลังทำให้ต้องจอดข้างทาง ยางแตก ไม่มีร้านอยู่ในสายตา ฟ้าเริ่มเปลี่ยนสี และตารางที่วางไว้อย่างดีก็หายไปในพริบตา

ปัญหา: แผนพังเป็นเรื่องธรรมดา แต่ใจไม่เคยพร้อม

ไม่ว่าจะเป็นทริปที่เตรียมมาหลายเดือน โปรเจกต์ที่ต้องเลื่อน หรือวันธรรมดาที่มีเรื่องไม่คาดคิดแทรกเข้ามา แผนที่ไม่เป็นไปตามคาดคือส่วนหนึ่งของชีวิตทุกคน สิ่งที่ทำให้มันหนักไม่ได้มีแค่ตัวเหตุการณ์ แต่คือเสียงในหัวที่วนซ้ำว่า “ไม่น่าเกิดขึ้นเลย” “ถ้ารู้อย่างนี้” และ “ทำไมต้องเป็นตอนนี้”

นักปรัชญาเยอรมันอย่างนีทเช่มีวลีภาษาละตินที่มักถูกยกมาพูดถึงในเรื่องนี้ คือ amor fati แปลกว้างๆ ว่าการรักในชะตาของตน หมายถึงไม่เพียงทนกับสิ่งที่เกิดขึ้น แต่โอบรับมันในฐานะส่วนหนึ่งของชีวิต ท่าทีนี้สอดคล้องกับแนวคิดของนักปรัชญาสโตอิกที่ชวนให้ยอมรับเหตุการณ์ตามที่มันเป็น ใครที่ยังไม่คุ้นกับสายคิดนี้ อ่านพื้นฐานได้ในภาพรวมของปรัชญาสโตอิกกับการดูแลใจ

ทำไมใจถึงต้าน

เมื่อวางแผนไว้ ใจเราไม่ได้แค่จดตาราง แต่ได้ใช้ชีวิตในอนาคตนั้นไปแล้วล่วงหน้า เราเห็นภาพตัวเองเดินตลาดเย็น ได้ลิ้มรสอาหารที่ตั้งใจจะกิน พอแผนพัง จึงรู้สึกเหมือนถูกพรากของที่มีอยู่แล้วไป ไม่ใช่แค่พลาดของที่ยังไม่ได้

อีกเหตุผลคือเราสับสนระหว่างการยอมรับกับการยอมแพ้ หรือคิดว่ายอมรับแปลว่าต้องชอบเรื่องร้าย ซึ่งไม่ใช่เลย อามอร์ ฟาตีไม่ได้ขอให้เราดีใจที่ยางแตก แต่ชวนให้หยุดเถียงกับความจริงที่เกิดขึ้นแล้ว เพราะการเถียงไม่ได้เปลี่ยนอะไร นอกจากใช้แรงที่ควรเก็บไว้แก้ปัญหา

ความกังวลก็มีส่วน เมื่อแผนพังหนึ่งจุด ใจมักวิ่งไปไกลกว่าเหตุการณ์จริง นึกถึงสิ่งที่อาจพังต่อเป็นทอดๆ การแยกสิ่งที่เตรียมรับมือได้ออกจากภาพที่ใจสร้างขึ้นเองช่วยให้กลับมาอยู่กับสิ่งที่อยู่ตรงหน้าได้เร็วขึ้น

ลองแบบนี้

ยางเส้นนั้นยังแตกอยู่เหมือนเดิม แต่บ่ายที่ล้มเหลวตามแผน อาจกลายเป็นเย็นที่จำได้นานที่สุดของทริปก็ได้